Luftëtarët Huthi kanë marrë kontrollin e ishullit Mayyun, i njohur edhe si Perim, në ngushticën strategjike Bab el-Mandeb, pasi forcat qeveritare të Jemenit u tërhoqën nga zona.
Sipas një zyrtari të qeverisë lokale dhe dëshmitarëve okularë, luftëtarët Huthi kanë mbërritur në ishull me varka dhe janë vendosur përgjatë bregdetit të ngushticës, duke forcuar kontrollin e tyre mbi një prej pikave më të rëndësishme detare që lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit.
“Varkat që transportonin luftëtarë të armatosur Huthi arritën në ishullin Mayyun pasi forcat qeveritare u tërhoqën prej tij”, ka thënë një zyrtar lokal, duke folur në kushte anonimiteti.
Sipas tij, Huthët kanë përfunduar marrjen nën kontroll të zonës së Bab el-Mandeb dhe ishullit Mayyun, i cili ndodhet në pjesën më të ngushtë të ngushticës dhe e ndan atë në dy korridore detare.
Një dëshmitar ka deklaruar se persona të armatosur janë vendosur përgjatë bregut dhe po lëvizin me automjete ushtarake.
Raporte të tjera bëjnë të ditur se Huthët kanë marrë gjithashtu kontrollin e qytetit Dhubab dhe fshatit bregdetar Murad. Ndërkohë, forcat qeveritare thuhet se janë rrethuar në ishujt Hanish.
Burime ushtarake kanë thënë se më shumë se 2,000 ushtarë qeveritarë ndodhen në zonën e rrethuar, ndërsa statusi i tyre mbetet i paqartë. Sipas një zyrtari të lartë ushtarak, trupat kanë kërkuar ndihmë për evakuim, furnizim me ushqim dhe ujë dhe heqjen e rrethimit, çka do të kërkonte mbështetje ajrore.
Ofensiva e shpejtë në bregdetin e Detit të Kuq
Një ditë më herët, Huthët morën kontrollin e qytetit strategjik portual Mokha dhe ishullit Zuqar, pas një ofensive që përfshiu sulme me raketa dhe një operacion tokësor me anije që transportonin luftëtarë.
Në rrjetet sociale u publikuan pamje që pretendojnë të tregojnë luftëtarë Huthi duke festuar në Mokha dhe duke marrë armë e pajisje të lëna pas nga forcat qeveritare. Megjithatë, autenticiteti i këtyre pamjeve nuk është verifikuar në mënyrë të pavarur.
Huthët, të cilët para ofensivës kontrollonin rreth një të tretën e territorit të Jemenit, kanë synuar edhe më herët anijet tregtare që kalojnë nëpër Detin e Kuq.
Ngushtica Bab el-Mandeb është një pikë strategjike për transportin global, pasi përmes saj kalojnë anije që lidhin Azinë dhe Evropën përmes Detit të Kuq dhe Kanalit të Suezit.
Nëse kontrolli i Huthëve mbi zonën forcohet, rreziku për trafikun ndërkombëtar detar dhe furnizimet energjetike mund të rritet ndjeshëm, veçanërisht në një kohë kur Irani vazhdon të ushtrojë presion mbi trafikun përmes Ngushticës së Hormuzit.
Huthët: Nuk ka rrezik për transportin ndërkombëtar
Pavarësisht marrjes së kontrollit të zonave strategjike, një anëtar i byrosë politike të Huthëve, Hazem al-Assad, ka deklaruar se grupi nuk përbën rrezik për transportin ndërkombëtar.
“Liria e lundrimit dhe tregtia ndërkombëtare në Detin e Kuq dhe Bab al-Mandab janë të sigurta dhe të rregullta”, ka deklaruar ai për median Al-Araby al-Jadeed.
Megjithatë, zëdhënësi ushtarak i Huthëve, Yahya Saree, ka bërë të ditur se anijet saudite përbëjnë përjashtim.
“Lundrimi detar është i sigurt për të gjitha kompanitë përveç anijeve saudite, të cilat tashmë janë ndaluar”, ka deklaruar Saree.
Përshkallëzimi rrit çmimet e naftës
Përshkallëzimi në Jemen vjen në një periudhë të tensionuar në rajon, ku Irani po ushtron presion mbi trafikun në Ngushticën e Hormuzit.
Bab el-Mandeb dhe Hormuzi janë ndër pikat më të rëndësishme të transportit energjetik në botë. Një ndërprerje e gjatë e qarkullimit në të dyja rrugët do të mund të shkaktonte pasoja të mëdha për tregjet globale të energjisë dhe zinxhirët e furnizimit.
Sulmet e Huthëve ndaj infrastrukturës energjetike dhe tankerëve sauditë kanë kontribuar gjithashtu në rritjen e çmimeve të naftës, të cilat të enjten tejkaluan 100 dollarë për fuçi, sipas raportimeve të cituara.
Ndërkohë, raportohet se Arabia Saudite i ka kërkuar presidentit amerikan Donald Trump që të ndërmarrë sulme kundër pozicioneve të Huthëve. Sipas mediave amerikane, Trump e ka refuzuar kërkesën, ndërsa Uashingtoni nuk ka komentuar zyrtarisht raportimet.
Irani përshëndet ofensivën
Irani ka bërë thirrje për t’i dhënë fund bllokadës së Jemenit nga Arabia Saudite dhe për rifillimin e menjëhershëm të negociatave.
Ministria e Jashtme iraniane ka deklaruar se sovraniteti i Jemenit duhet të respektohet dhe se problemet e vendit nuk mund të zgjidhen përmes bllokadave apo aleancave ushtarake.
Ndërkohë, Mohammad Mokhber, këshilltar i liderit suprem iranian, Mojtaba Khamenei, i ka përgëzuar Huthët për atë që e ka cilësuar si “fitoren e tyre të madhe”.
Instituti për Studimin e Luftës (ISW) ka vlerësuar se ofensiva e Huthëve pranë Bab el-Mandeb përputhet me objektivat rajonale të Iranit, veçanërisht në kushtet kur Teherani po përpiqet të ushtrojë presion mbi SHBA-në dhe aleatët e saj përmes kontrollit dhe ndërprerjes së rrugëve strategjike detare.
Megjithatë, ISW vlerëson se, pavarësisht lidhjeve të ngushta mes Iranit dhe Huthëve, grupi jemenas mund të përcaktojë në mënyrë të pavarur nivelin e përfshirjes së tij në objektivat e tjera të Teheranit.
Mbi 500 të vrarë dhe 46 mijë të zhvendosur
Ofensiva e fundit e Huthëve ka shkaktuar pasoja të rënda humanitare.
Sipas agjencisë së OKB-së për migracionin, më shumë se 500 persona janë vrarë dhe rreth 46 mijë të tjerë janë zhvendosur si pasojë e luftimeve.
Ndërkohë, udhëheqësi i Këshillit Presidencial të Udhëheqjes së Jemenit, Rashad al-Alimi, u ka bërë thirrje vendeve arabe dhe komunitetit ndërkombëtar që të ndihmojnë në mbrojtjen e brigjeve të Jemenit dhe rikthimin e kontrollit shtetëror mbi territorin, portet dhe ujërat e vendit.