Punëtorët shqiptarë që punojnë në sektorin e ndërtimit në Belgjikë mund të punojnë deri në 180 orë shtesë në vit, në kushte të përcaktuara me ligj.
Rregullat vlejnë për sektorin e ndërtimit që përfshihet në Komitetin e Përbashkët nr. 124 dhe mund t’u japin punëtorëve mundësi të punojnë më shumë orë gjatë periudhave kur ka ngarkesë të madhe pune.
Sa orë shtesë mund të punohen?
Në kuadër të Dekretit Mbretëror nr. 213 (AR 213), një punëtor mund të punojë deri në:
- 1.5 orë shtesë në ditë;
- deri në 7.5 orë shtesë në javë;
- deri në 180 orë shtesë në vit.
Kjo do të thotë se një punëtor që normalisht punon 8 orë në ditë mund të punojë deri në 9.5 orë në ditë, ndërsa një javë normale prej 40 orësh mund të shkojë deri në 47.5 orë në javë, kur plotësohen kushtet ligjore.
Këto orë përdoren veçanërisht gjatë periudhave me kërkesë të lartë për punë. Për shembull, në muajt e dimrit mund të ketë ngarkesë më të madhe për hidraulikët dhe profesione të tjera të ndërtimit.
Si paguhen orët shtesë?
Një nga veçoritë kryesore të AR 213 është se këto orë mund të jenë më të favorshme financiarisht për punëdhënësin, ndërsa punëtori mund të zgjedhë mënyrën e kompensimit.
Punëtori mund të zgjedhë:
1. Pushim kompensues
Orët e punuara shtesë kompensohen me pushim, ndërsa orët përkatëse paguhen me 100% të pagës.
2. Pagesë në vend të pushimit
Nëse punëtori zgjedh të mos marrë pushim kompensues, orët shtesë mund të paguhen me 120% të pagës, pra me një shtesë prej 20%.
Zgjedhja e punëtorit duhet të komunikohet, mundësisht me shkrim, përpara përllogaritjes së pagës përkatëse.
Për punëtorin: përfitim tatimor
Për orët shtesë të paguara sipas AR 213 me shtesë prej 20%, zbatohet një regjim i favorshëm tatimor.
Sipas rregullave të përshkruara për këtë skemë:
- punëdhënësi mund të përfitojë përjashtim nga tatimi në burim mbi 32.19% të pagës bruto që përdoret për llogaritjen e shtesës;
- punëtori përfiton një ulje të tatimit në burim prej 66.81% të së njëjtës bazë.
Ky regjim mund të zbatohet deri në 180 orë shtesë në vit për punëtor.
Çfarë ndryshoi nga viti 2026?
Një ndryshim i rëndësishëm lidhet me kuotën prej 180 orësh.
Ligji belg i 15 korrikut 2026, që reformon tatimin mbi të ardhurat personale, e përcakton kuotën e përgjithshme në 180 orë shtesë në vit për punëtor, me efekt prapaveprues nga 1 janari 2026.
Për sektorin e ndërtimit, kuota prej 180 orësh kishte ekzistuar edhe më herët, por ishte e lidhur me kushte të caktuara. Me ndryshimin e kuotës së përgjithshme, ky kusht nuk zbatohet më në të njëjtën mënyrë.
Çfarë ndodh nëse 180 orë nuk mjaftojnë?
Në raste të caktuara, orët sipas AR 213 mund të kombinohen me forma të tjera të punës jashtë orarit.
Orët shtesë vullnetare
Në kushte të caktuara, punëtori mund të punojë deri në 120 orë shtesë në vit si orë shtesë vullnetare.
Në këtë rast:
- nuk jepet pushim kompensues;
- orët paguhen me 150%.
Orët shtesë të rregullta
Ekziston edhe regjimi i zakonshëm i orëve shtesë, ku:
- jepet pushim kompensues;
- pushimi kompensues paguhet me 100%;
- zbatohet zakonisht një shtesë prej 50% për orën shtesë.
Për këtë regjim ka edhe kushte dhe formalitete të tjera, përfshirë arsyetimin për punën jashtë orarit dhe respektimin e rregullave për njoftimin e orarit.
Si zbatohet në kompani?
Për të përdorur orët shtesë sipas AR 213, punëdhënësi duhet të respektojë disa procedura.
Për 130 orët e para, në përgjithësi kërkohet:
- Përshtatja e rregullave të punës për të përfshirë oraret përkatëse;
- Marrëveshja e delegacionit sindikal, nëse kompania ka një të tillë, ose njoftimi i kryetarit të Komitetit të Përbashkët kur nuk ka delegacion sindikal;
- Njoftimi i punëtorëve të paktën 24 orë përpara për orarin që do të zbatohet.
Për 50 orët shtesë, zbatohen procedura shtesë. Në kompanitë pa delegacion sindikal mund të kërkohet një protokoll pranimi i nënshkruar sipas procedurës përkatëse.
Çfarë duhet të dinë punëtorët shqiptarë?
Nëse punoni në ndërtim në Belgjikë, është e rëndësishme të kontrolloni:
- sa orë shtesë keni punuar gjatë vitit;
- nëse orët janë regjistruar zyrtarisht;
- nëse bëhet fjalë për orë sipas AR 213 apo për një kategori tjetër të orëve shtesë;
- nëse keni zgjedhur pagesën apo pushimin kompensues;
- sa është shtesa që është aplikuar në pagën tuaj.
E rëndësishme: jo çdo orë e punuar mbi orarin normal paguhet automatikisht në të njëjtën mënyrë. Pagesa dhe kompensimi varen nga lloji i orëve shtesë dhe nga regjimi ligjor që zbatohet për punëtorin dhe kompaninë.
Për këtë arsye, punëtorët duhet të kontrollojnë fletëpagesën (fiche de paie/loonfiche) dhe, në rast paqartësie, të kërkojnë sqarim nga punëdhënësi, sindikata ose sekretariati social.
Baza ligjore: Dekreti Mbretëror nr. 213 dhe ndryshimet përkatëse në legjislacionin belg të punës dhe tatimeve.
