Shtetet e Bashkuara dhe Irani kanë zhvilluar orë të tëra bisedimesh indirekte përmes ndërmjetësve në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork, në përpjekje për t’i dhënë fund armiqësive dhe për të diskutuar rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.
I dërguari special i presidentit amerikan Donald Trump, Steve Witkoff, tha se ndërmjetësit kishin lëvizur gjatë gjithë ditës ndërmjet delegacioneve amerikane dhe iraniane.
“Sot, në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, ne u angazhuam në bisedime të gjata me delegacionin iranian nëpërmjet ndërmjetësve, të cilët lëvizën midis dy palëve gjatë gjithë ditës”, deklaroi Witkoff.
Ai tha se bisedimet kishin përfunduar me një raund që e cilësoi si konstruktiv dhe shpresëdhënës, duke shtuar se ndërmjetësit do të vazhdonin punën.
Trump: Kishte një takim shumë produktiv
Presidenti amerikan Donald Trump dha një version më të drejtpërdrejtë të zhvillimeve, duke thënë se Witkoff dhe Jared Kushner kishin zhvilluar një takim treorësh me zyrtarët iranianë.
“Ata patën një takim shumë të mirë, një takim shumë produktiv”, u tha Trump gazetarëve në OKB, duke shtuar se, sipas tij, kishte “shumë vrull” drejt një marrëveshjeje.
Më vonë, Trump tha se bisedimet po vazhdonin dhe se besonte se një zgjidhje do të arrihej përfundimisht.
Sipas raportimit të Al Jazeerës, Shtëpia e Bardhë më pas sqaroi se Trump nuk kishte marrë pjesë në takim dhe se Witkoff dhe Kushner përfaqësonin palën amerikane.
Irani vendos kushte për rihapjen e Hormuzit
Sipas mediave shtetërore iraniane, në kontaktet e fundit pala iraniane ka paraqitur kushtet e saj për vazhdimin e diplomacisë.
Këto përfshijnë heqjen e bllokadës detare amerikane, lirimin e aseteve iraniane të ngrira dhe përfundimin e luftës.
Një zyrtar i lartë iranian i tha Reuters se delegacioni i Teheranit në Nju Jork kishte autoritet të plotë për të ndjekur diplomacinë dhe e përshkroi Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së si një “mundësi të artë” për rikthimin në negociata.
Sipas të njëjtit zyrtar, Irani mund ta rihapë Ngushticën e Hormuzit brenda shtatë ditësh nëse SHBA-ja lehtëson presionin ushtarak dhe heq bllokadën e porteve iraniane.
Katari dhe Pakistani përfshihen në përpjekjet diplomatike
Bisedimet SHBA-Iran janë shoqëruar nga përpjekje të tjera diplomatike të vendeve të rajonit.
Katari ka bërë të ditur se po punon me Pakistanin për uljen e tensioneve ndërmjet Uashingtonit dhe Teheranit, mbrojtjen e lirisë së lundrimit në Ngushticën e Hormuzit dhe promovimin e stabilitetit rajonal.
Kryeministri dhe ministri i Jashtëm i Katarit, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, u takua në Nju Jork me ministrin e Jashtëm iranian Abbas Araghchi. Sipas Ministrisë së Jashtme të Katarit, në takim u diskutuan zhvillimet rajonale, përpjekjet për uljen e tensioneve dhe krijimi i kushteve për dialog.
Edhe Omani është përfshirë në përpjekjet diplomatike lidhur me sigurinë dhe lundrimin në këtë rrugë ujore.
Ndërkohë, Trump u takua me udhëheqës dhe zyrtarë të lartë nga vendet e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit, Turqia, Jordania, Siria dhe Iraku për të diskutuar Iranin dhe sigurinë rajonale.
Në tryezë edhe një propozim për sigurinë e Gjirit
Sipas Reuters, një propozim i Katarit për krijimin e një kornize të përbashkët sigurie që do të përfshinte Iranin dhe shtetet e Gjirit ishte ndër çështjet e shqyrtuara gjatë kontakteve diplomatike.
Një burim rajonal tha se Teherani po e shqyrtonte këtë propozim, ndërsa Katari nuk e ka bërë publik përmbajtjen e tij.
Bisedimet pasojnë paralajmërimet e Trumpit
Kontaktet diplomatike u zhvilluan disa orë pasi Trump, në fjalimin e tij në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, foli për mundësinë e një marrëveshjeje me Iranin, por njëkohësisht paralajmëroi edhe për përshkallëzim të mëtejshëm.
Trump tha se përballej me një “vendim të madh” mes arritjes së një marrëveshjeje dhe vazhdimit të presionit ndaj Republikës Islamike.
Në anën tjetër, Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Iranit dhe Selia Qendrore Khatam al-Anbiya reaguan duke i cilësuar deklaratat e Trumpit si kërcënime dhe thanë se Irani do të përgjigjej ndaj sulmeve të mëtejshme.
Pavarësisht kontakteve të fundit, çështjet kryesore mbeten të hapura. Teherani vazhdon ta lidhë rihapjen e Ngushticës së Hormuzit me lehtësimin e presionit ushtarak amerikan dhe heqjen e bllokadës së porteve iraniane, ndërsa pala amerikane ka deklaruar se ndërmjetësit do të vazhdojnë përpjekjet për të çuar përpara negociatat.